Izbori 2016

Bugarski voz za mrtve birače: Trinaest načina krađe glasova

FOTO: Klix

U svijetu postoji više od 80 poznatih načina krađe ili kupovine glasova. Koji će biti moguće primijeniti zavisi prvenstveno od određenih uslova u samoj zemlji.

Glasanje poštom i manipulacije biračkim odborima, osim “bugarskog voza”, dva su najčešća “puta” kojim kreću oni koji žele “uvećati svoje šanse”. Stručnjaci smatraju da je nemoguće ukrasti toliko glasova koji će od autsajdera napraviti pobjednika, ali je itekako moguće utjicati na konačne rezultate. Ni BiH nije imuna na ovakve pojave.

Birački odbori – ključ svih prevara

Koalicija za slobodne i poštene izbore “Pod Lupom” ranije je upozoravala da su birački odbori jedna od najproblematičnijih karika u BiH u procesu provođenja izbornog procesa. Ista nevladina organizacija saopštila je da se u najmanje pet bh. gradova očigledno trguje mjestima u biračkim odborima.

I druge nevladine organizacije navodile su konkretne primjere trgovine mjestima u biračkim odborima na ranijim izborima. Dobojski Centar za humanu politiku tvrdi da se za izbore u BiH redovno prijavi više manjih političkih partija i nezavisnih kandidata “s isključivim ciljem da profitiraju od prodaje mjesta u biračkim odborima većim političkim partijama.”

“Mjesta u biračkim odborima prodaju se po prosječnoj cijeni od 300 KM za jedno mjesto, a procjenjuje se da će pojedinci ili grupe od ove nezakonite prodaje zaraditi više od dva miliona KM”, saopšteno je iz te nevladine organizacije uoči izbora 2014.

Veće političke partije, kako tvrde, “organizovano kupuju mjesta u biračkim odborima za ovogodišnje izbore kako bi putem svojih biračkih odbora kontrolisali glasanje, glasali u ime odsutnih, činili glasačke listiće nevažećim, dopisivali direktne glasove i vršili druga krivična djela protiv izbornih prava na ovogodišnjim izborima”.

U Čeliću, gdje se nakon izbora 2014. odvijala prava drama, zaprijetili su blokiranjem izbornih mjesta jer smatraju da je birački odbor sastavljen od članova samo jedne stranke. Moguće manipulacije biračkim odborima dan uoči izbora prijavljene su i u Zenici i u Opštini Centar Sarajevo.

Detaljne načine krađe glasova opisao je Rajko Vasić, bivši generalni sekretar SNSD-a.

Upis preferencijala

To amateri samo tako zovu. Stvari stoje prostije. Radi se o tajnom dogovoru svih članova Biračkog odbora koji, kad se razbroje listići za stranke, svako dobije listiće svoje stranke i upisuje krstiće za one stranačke kandidate za koje su dali obećanje ili dobili pare. To nije krađa glasova između stranaka, već krađa glasova unutar stranaka. Zbog ovog procesa rezultati kasne u Opštinsku izbornu komisiju i u Središnju izbornu komisiju.

Bugarski voz

Bugarski voz je proces u kojem je potrebno prethodno otuđiti, ukrasti, smuvati jedan prazan glasački listić. Ili imati falsikat koji se neće uočiti, što je manje vjerovatno. Onda se taj listić popunjava u interesu određene stranke i kandidata i daje glasaču koji ga samo ubacuje u kutiju, a iznosi prazan. Prazan listić se od lopovske inžinjerije opet popunjava i daje sljedećem. I tako do zatvaranja birališta, odnosno do broja birača koje kontrolišeš. Bugarski voz je znak da neko ili stranka kontroliše određeni broj birača na biračkom mjestu.

To mogu biti razni načini kontrole, od finansijskih, rodbinskih, ideoloških, interesnih do kriminalnih i ucjenjivačkih. Bugarski voz je tek kontrola tog procesa koji je već unaprijed obavljen. Suština krađe samo je u krađi jednog praznog listića.

Lažni izvještaj sa biračkih mjesta

To je proces koji takođe podrazumijeva konsenzus svih članova Biračkog odbora. Bez obzira na to kakav je rezultat, u izvještaju se upisuju dogovorene i doplaćene brojke. Bitno je da korekcija nije previše očigledna jer bi to moglo izazvati dodatno brojanje negdje na nekom udaljenom mjestu, što bi razotkrilo cijeli proces; mada je to rizično i za više izborne instance i tome se teško pristupa.

Lažni izvještaj iz općinske izborne komisije

To je prevelik zalogaj. Ali je moguć u malim opštinama. I moguć je uz vezu s nekim u glavnom biračkom tijelu zemlje.

Kupovina pojedinačnih glasova

To je proces od birača do birača, pri čemu se rijetko pare daju unaprijed, pa se traži neki dokaz, snimak mobilnim telefonom, određena boja olovke, nešto što će registrovati član Biračkog odbora i slično.

Kupovina grupnih glasova

To rade seoski i drugi džambasi koje često nazivaju “vođama mišljenja” i drugim lirskim nadimcima. Vođa mišljenja uzima pare i garantuje sto, dvjesta, trista, glasova. U pravilu, to obećanje se ispunjava. Niko se pretjerano ne raspituje o tome kako se to ostvarilo, ali je važno da se zainteresovani obraćaju onima koji su već provjereni, koji garantuju i koji za svake izbore glasove mogu prodavati drugom kupcu.

Vreće

O tome ne treba razglabati. Tu je sve moguće.

Glasanje poštom

Haos. Uoči Opštih izbora 2014. desetine bosanskohercegovačkih građana koji žive u dijaspori na svoje kućne adrese dobili su pakete u kojima je bilo i do devedeset glasačkih listića. Oni koji su ih dobili mogli su ispuniti te listiće i vratiti ih na adresu pošiljaoca – Centralne izborne komisije u Bosni i Hercegovini. Iz CIK-a su tada tvrdili da je grešku napravilo osoblje BH Pošte što su oni demantovali. Konačno, sve je proslijeđeno Tužilaštvu BiH ali ni nakon dvije godine nema podataka ko je odgovoran za ovaj propust.

Izuzimanje ličnih karata

Dan prije izbora pojedinci, učesnici u krađi i kupovini, pokupe lične karte od birača s određenog biračkog mjesta. Vlasnici se neće ni pojaviti na biračkim mjestima, a “glasanje” će se obaviti u okviru dogovora unutar Biračkog odbora. Izuzimanje ličnih karata podrazumijeva neki kupoprodajni aranžman.

Grobljanski glasovi

Neažurni birački spiskovi i neprecizna evidencija stranačkih članova omogućuju stranci koja vlada Biračkim odborom da u svoje glasove, na preostalim listićima, ubacuje i glasove mrtvih i odseljenih. Ove godine mnogi su uočili da postoje opštine u kojima ima više registrovanih birača nego stanovnika prema popisu iz 2013. U Stocu su utvrdili da na biračkim spiskovima ima i onih koji su umrli prije desetak i više godina.

Disperzivnost biračkog odbora

Svaki član Biračkog odbora sarađuje s onima koji mu, u okviru stranke, nude najbolje uslove. To znači da se glasovi mogu prodati unutar opštine ili unutar izborne jedinice.

Manipulacije na središnjem brojačkom mjestu

I uprkos pravu svake stranke da akreditira posmatrače, taj proces je potpuno nekonotrolisan.

Izvor: Klix

Klikni da uneseš komentar

Napiši komentar

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *

OBUĆAR STEVANOVIĆ LOPARE

INSTALACIJE GRIJANJA I KLIMATIZACIJE

 

SERVIS RAČUNARA LOPARE

Na vrh